Hướng dẫn bảo trì động cơ giảm tốc đúng cách

Động cơ giảm tốc là thiết bị quan trọng trong hầu hết các nhà máy sản xuất, được ứng dụng từ những vị trí cơ bản như băng tải truyền động, cho đến những hệ thống phức tạp như máy nghiền, máy nén… Động cơ giảm tốc có công dụng kiểm soát tốc độ đầu ra, đồng thời tạo ra moment xoắn phù hợp, từ đó nâng cao hiệu suất truyền động trong các hệ thống cơ khí. Với thiết kế nhỏ gọn, hoạt động ổn định và tuổi thọ cao, Động cơ giảm tốc luôn là giải pháp truyền động tối ưu, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu suất và tiết kiệm năng lượng.

Nara Samyang, doanh nghiệp sản xuất động cơ giảm tốc với trên 40 năm kinh nghiệm trong thị trường, với đa dạng các sản phẩm như Động cơ giảm tốc bánh răng nghiêng, bánh răng côn xoắn, trục vít… có thể đáp ứng hầu hết các yêu cầu thực tế. Với tiêu chí đặt chất lượng và sự tin tưởng của khách hàng lên hàng đầu, Samyang đã đầu tư cả về mặt công nghệ lẫn hệ thống máy móc gia công hiện đại, giúp đưa ra những sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất, với giá thành hợp lý nhất, giúp khách hàng yên tâm sử dụng.

Ngoài việc đưa ra những dòng sản phẩm tốt, để thiết bị hoạt động một cách trơn tru, hãng Nara Samyang cũng đưa ra những chỉ dẫn, giúp người sử dụng cũng như anh em kỹ sư có thể kiểm tra, cũng như bảo dưỡng sản phẩm đúng cách. Bài viết này sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về điều này.

1. Động cơ giảm tốc là gì – Cấu tạo của Động cơ giảm tốc

Động cơ giảm tốc là thiết bị Cơ điện, kết hợp giữa thiết bị điện là Động cơ và thiết bị cơ khí là Hộp giảm tốc. Chức năng chính của thiết bị này giúp kiểm soát tốc độ đầu ra một cách chính xác, đồng thời tạo ra moment xoắn lớn, nhưng vẫn đáp ứng được thiết kế nhỏ gọn và hợp lý, giúp hệ thống hoạt động mạnh mẽ và ổn định.

Cấu tạo cơ bản của Động cơ giảm tốc:

• Động cơ:
  • Stator (Phần tĩnh): Bao gồm lõi thép và các cuộn dây đồng. Khi cấp điện, các cuộn dây tạo ra từ trương quay (Động cơ AC) hoặc từ trường cố định (Động cơ DC)
  • Rotor (Phần quay): Là phần năm trong Stator và quay quanh trục, nhận lực từ trường từ Stator để quay. Có 2 loại chính: Rotor dạng lồng sóc (Động cơ AC) và Rotor cuộn dây (Động cơ DC hoặc động cơ AC đặc biệt)
  • Trục: Giúp truyền chuyển động quay từ Rotor ra ngoài, kết nối với các thiết bị cơ khí khác.
  • Vòng bi: Giúp giảm ma sát của trục với vỏ động cơ trong quá trình hoạt động.
  • Chổi than và cổ góp (Động cơ DC): Truyền điện từ nguồn cấp vào Rotor thông qua cổ góp quay. Dễ mòn và thay thế định kỳ.
• Hộp giảm tốc:
  • Vỏ hộp giảm tốc: Phần khung bao bọc hộp giảm tốc, thường bằng nhôm hoặc gang đúc. Có chức năng bảo vệ chi tiết bên trong, đồng thời là khoang chứa dầu bôi trơn.
  • Bánh răng: Là thành phần chính, giúp thay đổi tốc độ và truyền moment xoắn. Có nhiều dạng bánh răng: Bánh răn trụ, bánh răng côn, trục vít…
  • Trục đầu vào: Nhận truyền động quay từ nguồn, thường là động cơ
  • Trục đầu ra: Truyền dẫn chuyển động và moment xoắn tới các thiết bị cơ khí
  • Ổ bi: Giúp trục quay mượt mà, giảm ma sát và chịu các lực tải trọng
  • Dầu: Giúp bôi trơn các chi tiết cơ khí, giảm mài mòn trong quá trình ăn khớp

2. Hướng dẫn bảo trì động cơ giảm tốc đúng cách

Bảo trì phản ứng (Reactive Maintenance)

• Đặc điểm: Bảo trì khi Thiết bị đã có hiện tượng hư hỏng
• Công việc cần làm:
  • Tháo động cơ giảm tốc và kiểm tra nguyên nhân lỗi: Cháy cuộn dây, rơ bạc đạn, mòn trục, mòn bánh răng, bể bánh răng… (Tiến hành khoanh vùng chi tiết hư hỏng hoặc có khả năng hư hỏng, chuẩn bị vật tư sẵn sàng thay thế)
  • Kiểm tra và phục hồi đối với những chi tiết có thể phục hồi, thay thế đối với những chi tiết đã hư hỏng hoàn toàn.
  • Vệ sinh tổng thể toàn bộ Động cơ giảm tốc sau khi sửa, tránh để bụi bẩn lọt vào.
  • Lắp đặt hoàn thiện vào hệ thống, sau đó cân chỉnh, chạy thử.
• Ưu điểm: Đơn giản, ít tốn kém ban đầu
• Nhược điểm: Hiện tượng hư hỏng đột ngột có thể ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất, dừng máy đột ngột khiến thiệt hại doanh thu

Bảo trì phòng ngừa (Preventive maintenance)

 

• Đặc điểm: Bảo trì theo lịch trình – Dù thiết bị chưa hỏng
• Công việc cần làm:
  • Kiểm tra mức dầu hộp giảm tốc: 1 – 3 tháng/lần, Đảm bảo mức dầu luôn ở trạng thái tốt, màu sắc ổn định. Nếu màu sắc thay đổi sang sẫm hoặc mức dầu thấp hơn cho phép, cần thay dầu hoặc châm thêm dầu để thiết bị luôn được bôi trơn đủ.
  • Vệ sinh động cơ và hệ thống làm mát: Thường xuyên, chu kỳ 1 tháng 1 lần, đảm bảo động cơ luôn được làm mát đầy đủ, không bị quá nhiệt ảnh hưởng đến hiệu suất.
  • Kiểm tra tiếng ồn, độ rung, nhiệt độ: Chu kỳ 1 tuần 1 lần, sẽ sớm phát hiện được tình trạng của các thiết bị thông qua độ ồn, phát hiện lệch tâm, rò rỉ dầu mỡ, giảm thiểu khả năng các chi tiết được bôi trơn không đủ, lệch trục trong quá trình hoạt động.
  • Bôi mỡ ổ bi, thay dầu hộp giảm tốc: Chu kỳ từ 4 – 6 tháng/lần. Chú ý sử dụng đúng loại dầu, mỡ phù hợp.
  • Kiểm tra bulong chân đế, khớp nối: Sau thời gian dài hoạt động liên tục, sẽ có hiện tượng bulong bị tháo lỏng. Do đó, khoảng 3 tháng/lần, cần kiểm tra, xiết lại toàn bộ bulong chân đế và bulong của khớp nối (Tùy loại khớp nối) để tránh rung lắc gây hiện tượng lệch trục.
  • Đo dòng điện: Khoảng 1 tháng/lần, đảm bảo thiết bị không bị quá tải.
  • Đo điện trở cách điện cuộn dây: 6 – 12 tháng/lần
• Ưu điểm: Tăng tuổi thọ thiết bị, đảm bảo thiết bị luôn trong trạng thái tốt nhất, ngăn ngừa hư hỏng và dừng dây chuyền trong thời gian dài.
• Nhược điểm: Tốn thời gian, có thể dư thừa nếu như thiết bị chưa thật sự cần bảo trì

Bảo trì dự đoán (Predictive maintenance)

• Đặc điểm: Dựa vào sơ đồ, biểu đồ để dự đoán thời gian cần bảo trì. Cần sử dụng các thiết bị đo đạc.
• Công việc cần làm:
  • Đo độ rung trục và ổ bi: Sử dụng máy đo độ rung để đo độ rung tại các vị trí cổ trục, bạc đạn, giúp phát hiện sớm các chi tiết hoạt động không bình thường. Có thể sử dụng dạng máy đo cầm tay hoặc thiết bị đo cố định, sử dụng phần mềm để kiểm soát thiết bị
  • Đo nhiệt độ vỏ Động cơ và Hộp số: Sử dụng camera nhiệt, giúp nhận biết các điểm nóng bất thường, từ đó giúp ngăn chặn việc hư hỏng.
  • Phân tích dầu bôi trơn: Sử dụng bộ kit kiểm tra và phân tích dầu bôi trơn, từ đó có thể đánh giá thời điểm thích hợp cần thay thế dầu bôi trơn, đồng thời có thể phần nào đánh giá được tình trạng hoạt động của các chi tiết cơ khí.
  • Giám sát dòng điện động cơ: Sử dụng thiết bị đo Ampe kế, giúp xác định sớm thiết bị chạy quá tải, từ đó tránh việc dừng máy do thiết bị phát sinh lỗi.
  • Tích hợp cảm biến IoT (nếu có): Sử dụng thiết bị CMMS/SCADA, giúp cảnh báo sớm trên hệ thống giám sát tập trung.
• Ưu điểm: Bảo trì đúng lúc, không sớm không muộn.
• Nhược điểm: Cần đầu tư chi phí về thiết bị đo và nhận sự có kinh nghiệm.

Bảo trì chủ động (Proactive maintenance)

• Đặc điểm: Tập chung tìm hiểu và loại bỏ nguyên nhân gốc rễ gây hư hỏng thiết bị.
• Công việc cần làm:
  • Phân tích lỗi định kỳ (RCA): Sử dụng biểu đổ dạng xương cá, 5 why để truy ngược vấn đề, tìm ra nguyên nhân gốc rễ để xử lý.
  • Cải tiến quy trình lắp đặt, cân chỉnh: Tùy từng trường hợp sẽ cần kiểm tra, sau đó cải tiến việc căn chỉnh và lắp đặt, cần đặt ra một quy trình chuẩn hóa.
  • Huấn luyện vận hành đúng cách: Đối với từng vị trí, Động cơ giảm tốc sẽ có những cách thức vận hành khác nhau. Do đó, tùy theo đặc điểm, sẽ đưa ra một cách thức vận hành chuẩn hóa, sau đó đào tạo nội bộ, tránh gặp những lỗi cơ bản gây ảnh hưởng tới thiết bị.
  • Thay đổi vật liệu phù hợp: Dựa vào dữ liệu mòn hỏng, đánh giá sau đó tìm kiếm chi tiết cơ khí với đặc điểm và vật liệu phù hợp, giúp gia tăng tuổi thọ.
  • Ghi chú dữ liệu lịch sử lỗi: Các lịch sử lỗi cần được lưu trữ, thời gian lặp lại để từ đó đánh giá, tìm ra nguyên nhân và xử lý tận gốc vấn đề.
• Ưu điểm: Giảm lỗi lặp lại, cải tiến lâu dài, gia tăng tuổi thọ thiết bị.
• Nhược điểm: Cần sự phối hợp đa bộ phận, và có sự phân tích chuyên sâu.

Trên đây là những khuyến nghị mà Hãng Nara Samyang khuyến nghị mỗi khách hàng, mỗi kỹ sư cần nắm, giúp cho việc sử dụng thiết bị được ổn định, tăng cao tuổi thọ hơn. Từ đó giảm thiểu những chi phí phát sinh, đồng thời nâng cao hiệu suất làm việc của Động cơ giảm tốc và của toàn bộ dây chuyền. Mỗi kỹ sư, mỗi khách hàng, ngoài việc sử dụng, cũng cần trang bị cho mình các kiến thức cần thiết, đồng thời am hiểu sâu về thiết bị.

Để có được thông tin chi tiết về cách sử dụng, cũng như hướng dẫn cụ thể về việc bảo dưỡng từng dòng sản phẩm của Nara Samyang, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ sư của chúng tôi qua số điện thoại 0357130444

Với kính nghiệm trong lĩnh vực Động cơ giảm tốc, Nara Samyang sẽ mang đến cho bạn những sản phẩm chất lượng.